KULLANICI ADI : ŞİFRE Şifremi Unuttum*

Anasayfa İLLEG4L BANK KREDİ SATIN AL İLLEG4LİZM RAP Sub Domain Bulucu Arama Yap Yeni Konular Bugünki Konular

Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
2-Veri Modelleri //Space
Konu : 2-Veri Modelleri //Space - 27.12.2015, 18:46
Mesaj: #1
Veri Modeli

       Verileri mantıksal düzeyde düzenlemek için kullanılan yapılar, kavramlar ve işlemler topluluğuna veri modeli (data model) denir.
       Her VTYS belirli bir veri modelini kullanır.
       Bir VTYS'yi kullanarak oluşturulacak her veri tabanında yer alacak veriler ve veriler arası ilişkiler, mantıksal düzeyde ilgili veri modeline göre düzenlenir; bu veri modeli kullanılarak veri tabanının kavramsal ve dış şemaları oluşturulur.

Veri Modelleri

       Bugüne kadar geliştirilmiş olan çok sayıda veri modeli vardır.
       Ancak geçmişte ve günümüzde yaygın kullanılan veri modellerini 4 grupta toplamak mümkündür:
      Sıradüzensel Veri Modeli (Hierarchical Data Model)
      Ağ Veri Modeli (Network Data Model)
      İlişkisel Veri Modeli (Relational Data Model)
      Nesneye-Yönelik Veri Modeli (Object-oriented Data Model)
       Yukarıdaki sıralama aynı zamanda kronolojik bir sıralamadır.

Sıradüzensel (Hiyerarşik) Model

       1960’lar ve 1970’ler
      Ağaç veri yapısına benzer. Her kaydın bir ebeveyn kaydı, birçok çocuk kaydı var (IBM IMS: Information Management System).

Ağ Modeli

       1970’ler
      Her kaydın birçok ebeveyn ve birçok çocuk kaydı bulunabilir. (TurboIMAGE, IDMS, RDM Embedded, RDM Server )

İlişkisel Model

       1980’ler
      Veriler için kavramsal olarak basit bir model; veriler ve ilişkiler “tablolar” üzerinde tanımlanır ve tüm bilgiler görülebilecek şekildedir.

Nesneye-Yönelik Model

       1990’lar
      Veriler nesne olarak modellenir ve yaratılır.
      Nesneye-Yönelik Programlama (OOP) da olan sınıf ve miras kavramlarına sahiptir.
      Karmaşık veriler üzerinde işlem yaparken yüksek performans sunan bir yaklaşımdır.

Varlık-İlişki Modeli (E-R Modeli)

       Varlık-ilişki modeli, ya da kısaca E-R modeli (Entity-Relationship model) 1976 yılında Peter P. Chen tarafından geliştirilmiştir.
       Varlık-ilişki modeli, VTYS'den bağımsız veri çözümlemede ve semantik veri modellemede en çok kullanılan modeldir.
       Bu model kullanılarak kavramsal veri modellemesi yapılır, yani veriler ve veriler arası ilişkilerin anlamları ve özellikleri incelenerek E-R çizelgeleri (ERD) oluşturulur.
       Kullanılacak VTYS belirlendikten sonra ise E-R çizelgeleri bu sistemin veri modeline, yani mantıksal modele dönüştürülerek veri tabanı şemaları oluşturulur.
       Veri türlerinin ve boyutların da verilmesi ile fiziksel model ortaya çıkar.

Varlık ve Varlık Kümesi

       Var olan ve benzerlerinden ayırt edilebilen her nesneye varlık (entity) denir.
      Bir öğrenci, veri tabanı dersi, belirli bir kitap, Burak birer varlık olarak değerlendirilir.
       Aynı türden benzer varlıkların oluşturduğu kümeye ise varlık kümesi (entity set) adı verilir.Varlık kümeleri iç içe, kesişen ya da ayrık kümeler olabilir.
      Öğrenciler, kız öğrenciler, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri, yurtta kalan öğrenciler, renkler, dersler, yıllar, tarihler, satış miktarları,... vb. varlık kümesi örnekleri olarak sayılabilir.

Nitelik

       Bir varlık kümesindeki varlıkların özelliklerini göstermek ve varlıkları birbirinden ayırt etmek için nitelikler (attributes) kullanılır.
       Gerçek dünyada varlık kümelerinin çok sayıda nitelikleri olabilir, ancak veri modellemede, gerçek dünyanın soyut bir modeli oluşturulduğu için, bu niteliklerin yalnız küçük bir kısmı, uygulamalar için gerekli olanları (örn. Sicil no, Ad, Soyad, Adres, … vb) seçilerek kullanılır.

Etki Alanı (Değer Alanı)

       Her niteliğin bir etki alanı (domain) vardır. Etki alanı ilgili niteliğin olabilecek değerlerinin tümünü içeren bir kümedir.

Türetilen Nitelik

       Bir nitelik kullanılarak bir başka varlık niteliği elde edilebiliyorsa, bu yeni niteliğe türetilen nitelik adı verilir.
       Örneğin, “personel” varlığının “doğum tarihi” niteliğinden yararlanılarak “yaş” niteliği elde edilebilir. Bu örnekte “yaş” niteliği türetilen niteliktir, tasarımda ayrıca tanımlanmasına gerek yoktur.

Birleşik Nitelik

       Birden fazla nitelik birleştirilerek yeni bir nitelik oluşturulabilir. Bu tür niteliklere birleşik nitelik adı verilir.
       Örneğin, “mahalle”, “cadde”, “sokak”, “apartman”, “posta kodu” ve “şehir” gibi nitelikler birleştirilerek “adres” isimli yeni bir nitelik oluşturulabilir.

İlişki

       Varlıklar arasındaki bağıntıya ilişki adı verilir.
       İkili ilişki:
      bir öğrenci ile bir ders
      bir firma ile bir malzeme
       Üçlü ilişki:
      Bir işçi, bir ürün ve bir makine (işçi bu ürünü üretirken bu makineyi kullandığı için)

İlişki Kümesi

       Aynı türdeki ilişkilerin oluşturduğu kümeye ilişki kümesi denir.
       Matematiksel olarak E[sub]1[/sub], E[sub]2[/sub], E[sub]3[/sub], ..., E[sub]n[/sub] varlık kümeleri arasındaki bir R ilişkisi aşağıdaki gibi tanımlanır:
                R = {(e[sub]1[/sub], e[sub]2[/sub], e[sub]3[/sub], ..., e[sub]n[/sub] ) :
                               e[sub]1[/sub] Î E[sub]1[/sub], e[sub]2[/sub] Î E[sub]2[/sub], e[sub]3[/sub] Î E[sub]3[/sub], ..., e[sub]n[/sub] Î E[sub]n[/sub] }

İlişki Kümesi : Örnek

       Aşağıdaki iki varlık kümesini göz önüne alalım:
E[sub]1 [/sub]= { Ali, Ayşe }
E[sub]2 [/sub]= { Matematik, Fizik }
       Bu varlık kümeleri için öğrenci ve aldığı ders ilişkileri aşağıdaki gibi ifade edilebilir:
R[sub]1 [/sub]= { (Ali, Matematik) }                   R[sub]2 [/sub]= { (Ali, Fizik) }
R[sub]3 [/sub]= { (Ayşe, Matematik) }              R[sub]4[/sub]= { (Ayşe, Fizik) }

Çoklu İlişki Kümesi

       İlişki kümeleri ikili, üçlü, dörtlü, .. vb. olabilir.
       Ancak genellikle ikili ilişki kümeleri tercih edilir.
       Üçlü, dörtlü, ..vb. ilişki kümesi yerine, istenirse birkaç ikili ilişki kümesi kullanılabilir. Örneğin;
      Öğrenci, ders ve öğretmen varlık kümeleri arasındaki üçlü ilişki yerine 2 ya da 3 ikili ilişki kullanılabilir.
      “Ali, Mehmet Hoca’nın anlattığı Fizik dersini alıyor” yerine “Ali Fizik dersini alıyor” ve “Mehmet Hoca Fizik dersini anlatıyor” kullanılabilir.

İlişki Kümelerinin Sınırlandırılması

       İlişki kümeleri ile ilgili olarak bir dizi sınırlama (kısıtlama: constraints) tanımlanabilir.
       Bu sınırlamaların en önemlileri, aralarında ilişki kurulan varlık kümeleri arasındaki eşlemelerle ilgili sayısal sınırlamalardır.
       Bu tür sayısal sınırlamalar özellikle ikili ilişki kümeleri için çok önemlidir.

İlişki Türleri

       A ve B varlık kümeleri arasında tanımlanan (A ve B varlık kümeleri aynı da olabilir), A'dan B'ye bir ilişki kümesi, eşleme sınırlamaları açısından aşağıdaki dört türden birinde olabilir.
      Birden-bire (one-to-one)
      Birden-çoğa (one-to-many)
      Çoktan-bire (many-to-one)
      Çoktan-çoğa (many-to-many)

İlişki Türleri : Birden-bire (1-1)

       Her a ile en çok bir b ve her b ile de en çok bir a arasında ilişki kurulabilir (aÎA, bÎB).
       Örnek: “Evlilik” ilişkisi T.C. Medeni Kanunu’na göre birden-bire’dir.

İlişki Türleri : Birden-çoğa (1-n)

       Her a ile sıfır, bir veya birçok b ve her b ile de en çok bir a arasında ilişki kurulabilir.
       Örnek: “Bölüm” ve “Öğrenci” varlık kümeleri arasındaki “Okuyan” ilişkisi, bölümden öğrenciye doğru birden-çoğa şeklindedir.

İlişki Türleri : Çoktan-bire (n-1)

       Her a ile en çok bir b ve her b ile de sıfır, bir veya birçok a arasında ilişki kurulabilir.
       Örnek: “Öğrenci” ve “Bölüm” varlık kümeleri arasındaki “Okuduğu” ilişkisi, öğrenciden bölüme doğru çoktan-bire şeklindedir.

İlişki Türleri : Çoktan-çoğa (n-m)

       Her a ile sıfır, bir veya birçok b ve her b ile de sıfır, bir veya birçok a arasında ilişki kurulabilir.
       Örnek: “Öğrenci” ve “Ders” varlık kümeleri arasındaki “Aldığı” ilişkisi, çoktan-çoğa şeklinde bir ilişkidir.

İlişki Türünü Belirlerken…

       Yapılan modellemenin gerçek dünyaya uygunluğunu sağlaması için tanımlanan ilişki kümesinin türünün doğru belirlenmesi önemlidir.
       İlişki kümelerinin türü evrensel ve değişmez değildir. Gerçek dünya kurallarının bir yansıması olarak bir ilişkinin türü bir kurumdan diğerine değişebilir.
       İlişkinin türünün aynı kurum içinde zamanla değişmesi de olasıdır.

Varolma Bağımlılığı

       “b” varlığının bulunması “a” varlığının bulunmasına bağlı ise, yani:
      A ve B varlık kümeleri arasında birden-bire, ya da A'dan B'ye birden-çoğa bir R ilişkisi varsa … VE …
      bir b'nin varolması bu b ile bir a arasında r ilişkisinin kurulmuş olmasına bağlı ise (r ilişkisi yüzünden bir a'ya bağlı olmayan b'ler var olamıyorsa)
                b a'ya varolma bağımlıdır denir.

Anahtarlar

       Bir varlık kümesi içindeki varlıkları ya da bir ilişki kümesi içindeki ilişkileri birbirinden ayırt etmek için kullanılan nitelik ya da nitelik grubuna bu varlık ya da ilişki kümesinin anahtarı denir.
       Anahtar, hem varlık kümeleri hem de ilişki kümeleri için geçerli bir kavram olsa da, daha çok varlık kümeleri için kullanılır.

Anahtar Türleri

       Süper anahtar (superkey)
      Değerleri ile bir kümedeki varlıkları (veya ilişkileri) ayırt etmeyi sağlayan niteliğe (veya nitelik grubuna) bu varlık / ilişki kümesinin süper anahtarı denir. Ayırt etme özelliğine sahip olmak için gereğinden fazla nitelik içerebilir.
       Aday anahtar (candidate key)
      Eğer bir varlık / ilişki kümesinin süper anahtarının bir altkümesi de bu varlık / ilişki kümesini ayırt edebiliyorsa, bu altküme aday anahtardır (ya da kısaca anahtardır).

Güçlü & Zayıf Varlık Kümeleri

       Her varlık kümesi için bir anahtar bulmak mümkün olmayabilir.
       Eğer bir varlık kümesinin niteliklerinden en az bir anahtar oluşturulabiliyorsa, bu varlık kümesine güçlü (strong) varlık kümesi denir.
       Eğer bir varlık kümesinin niteliklerinin tümü alınsa bile bir anahtar oluşturmuyorsa bu varlık kümesine zayıf (weak) varlık kümesi denir.

Zayıf Varlığı Güçlendirmek

       Zayıf bir varlık kümesinde, niteliklerin değerleri ile varlıkları birbirinden ayırdetmek mümkün değildir.
       Zayıf bir varlık kümesinin anlamlı olabilmesi için şu özelliklere sahip olması gerekir:
      Bu varlık kümesi ile güçlü bir varlık kümesi arasında birden-bire ya da (güçlüden-zayıfa) birden-çoğa bir ilişki bulunmalıdır.
      Zayıf varlıklar için bu ilişkinin var olma bağımlılığı oluşturmalıdır.
      Zayıf varlık kümesinin nitelikleri arasında, aynı güçlü varlığa bağlı zayıf varlıkları birbirinden ayırt etmeyi sağlayan bir nitelik grubu (discriminator) bulunmalıdır.
       Böylece zayıf bir varlığın anahtarı, bağlı olduğu üstün varlığın anahtarına ayırıcı nitelikler eklenerek elde edilir.

Seçerken Dikkat !

       Veri modellemede varlık kümelerinin, niteliklerin ve ilişki kümelerinin seçimi çok önemlidir, Ancak bunların nasıl seçileceğine ilişkin kesin kurallar da yoktur.
       Kuruluşun öncelikleri ve uygulamaların özellikleri yanında veri modellemeyi gerçekleştiren bilişim teknik personelinin anlayışı da düzenlemede etkili olmaktadır.

(Son Düzenleme: 27.12.2015, 18:46, Düzenleyen: Space.)
WWW Alıntı ile Cevapla


Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi
hd porno antalya escort türk ifşa porno izle türk ifşa porno samsun escort izmir escort ataşehir escort türk ifşa hd porno